Proposamen klasikoa

‘Mutikoa pianoa suntsitzen’. Boy destroying piano. By Philip Jones Griffiths [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)%5D, via Wikimedia Commons
Advertisements

Turismoa

Gure Anderrek ZuZeu.eus horretan argitaratu duen artikuluaren azpian agertu diren lehen botoak, aurpegitxoak, interpretatzea ez da erraza. Boto emaile gehienek aurpegi haserre jarri diote Anderri.

Anderrek nahiko modu positiboan aurkeztu ditu Getxoko turismoari buruzko datuak eta agian batzuk ez dira kontu horiekin batere pozten… (Edo, behar bada, haserre agertu dira Anderrek ez duelako turismoa nahikoa goraipatu).

  • Turismoa. Batzuentzat aberastasun ekonomikoaren iturri, besteentzat eredu ekonomiko kaxkarra…
Polemika horri buruz ere idatz genezake…
Turismo gehiago ala gutxiago nahi dugu?

Etxea

Idazteko proposamena:

  1. Deskribatu zure ametsetako etxea.

Etorkizunean, aberatsa izango bazina, —edo aberatsegia izateko beharrik gabe ere—, nolako etxean bizi nahi izango zenuke? Deskribatu.

Non kokatua? Zenbat solairu? Ze energia mota? Ura? Auzokoak? Kirola egiteko aukerarik? Nolako sukaldea? Eskailerak? Igogailurik?

Trump Tower. Manhattan. (Via Wikimedia Commons by Kamel|15 https://commons.wikimedia.org/wiki/User:Kamel15/gallery )

Erromatarren ametsetako etxea: domus erromatar baten eskema. (Via Wikimedia Commons: https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Domus_romana_Vector001.svg )

Elkarrizketa > Zehar estiloa

A ereduko ikasleentzako ariketa.

Kontatu behar duzu, idazlan batean, testu batean, honako elkarrizketa hau. Zehar estiloan kontatu behar duzu. (Duela gutxi gertatu dela pentsatuz, dena hirugarren pertsona erabiliz…).

AMA: — Egun on, Panpox! Esnatu zara?

SEMEA: — Ez!

AMA: — Ba bada esnatzeko ordua. Goizeko zortzi eta erdiak dira!

SEMEA: — Eta zer? Goizegi da! Lo egin nahi dut! Logura naiz!

AMA: — Nahikoa egin duzu lo! Bada altxatzeko ordua! Bart bederatzietan oheratu zinen.

SEMEA: — Ez dut eskolara joan nahi!

AMA: — Zergatik ez?

SEMEA: — Tripako mina daukat. Eta buruko mina!

AMA: — Goizero esaten duzu gauza bera. Ondo gosaldu eta pasatuko zaizu.

SEMEA: — Ez. Ez dut gosaldu nahi. Eta ez dut eskolara joan nahi.

AMA: — Lasai. Nik prestatuko dizut gosari goxoa. Ikusiko duzu. Dutxatu, gosaldu eta ondo sentituko zara.

SEMEA: — Ez. Ez dut eskolara joan nahi. Egun guztiak dira berdinak… Berdin-berdinak!

AMA: — Aldatu bada. Zu zara eta eskolako zuzendaria!

Argazkigilea: Eric Freyssinge [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)%5D, undefined

Zehar estiloan:

Amak semeari egun on esan dio. Panpox deitu dio, (ume txikiekin amek erabili izan duten maitasunezko hitza). Gero amak galdetu dio semeari ea esnatu ote den.

Semeak amari erantzun dio ezetz. Ez dela esnatu.

Orduan amak semeari esan dio esnatzeko ordua dela. Goizeko zortzi eta erdiak direla.

Semeak erantzun dio berdin zaiola. Goizegi dela eta lo gehiago egin nahi duela. Logura dela.

[…]

Bukatu idazlana

 

Ondo lo egiten ikasteko (bideoa)  Kontatu bideoa zure hitzetan

Leku bat

A ereduko ikasleentzako idazteko proposamena:

  • Idatz ezazu leku bati buruz zenbait esaldi. Irakurleek asmatu beharko dute zein leku ote den deskribatu duzun hori. (Guztiok ezagutzen dugun herri, hiri, kontinente, mendi, ibai… izan behar du).

Eredu bat.

Nik deskribatuko dudan lekua Europan dago. Europako iparraldean. Hiri bat da, Estatu bateko hiriburua, eta hiri hori, lehen, Errusian zegoen. Baina orain ez. Orain hiri hori Estatu berri bateko hiriburua da, ehun urte dituen Estatu bateko hiriburua.

Hiria ez da mugitu, jakina, baina mapa politikoaren kolorea aldatu egin da. Lehen, duela ehun urte, Errusiako mapa politikoa zabalagoa zen baina orduan, duela ehun urte, iraultza bat egin zen zen Errusian eta Errusiako mugetatik hurbil zeuden batzuek egoera aprobetxatu zuten Errusiatik alde egiteko, beraien estatu berria sortzeko.

Tartean, orain txarto deskribatzen ari naizen Estatua.

Independentzia 1917an lortu eta gero, handik urte batzuetara, Estatu berri honek bere burua defendatu behar izan zuen gerra batean. Errusiar botereak berriro ere Estatu gazte hau bereganatu nahi izan zuen eta bere burua defendatu behar izan zuten.

Gerra horretan jende asko hil zen baina mapa politikoa ez zen gehiegi aldatu.

Zein Estaturi buruz ari gara? Zein da Estatu horretako hiriburua?

 

Argazkigilea: Roccodm (Wikimedia Commons)

 

Nor naiz?

A ereduko ikasleentzako idazteko proposamena:

  • Idatz ezazu pertsona bati buruz zenbait esaldi. Irakurleek asmatu beharko dute nor ote den pertsona hori.

Eredu bat.

Nire pertsonaia Antzinekoa da.  Antzinateko pertsonaia da, oso aspaldikoa, eta hilik dago, jakina.

Nire pertsonaia hau Mediterraneo ondo-ondoan bizi zen, irla batean. Irla hori, gaur egun Italiako irlarik handiena da baina gure pertsonaiaren garaietan Greziako kultura zegoen bertan.  Horretaz gain ez dakizkigu berari buruz gauza asko.

Txikitan mutil azkarra ematen zuen eta matematiketan, kalkuluetan eta asmakuntzetan ibiltzen zen. Ura igotzeko sistema bat asmatu zuen. Torloju moduko bat. Esaten da etsaien itsasontziak erretzeko sistema bat ere asmatu zuela, batera ispilu askoren argia itsasontzi batera bideratzen.

Pi zenbakia oso ondo kalkulatu zuen, % 0,004 baino errore txikiagorekin.

Ura igotzeko sistema. Nork asmatu zuen? Wikimedia Commons (Wikipedia) No machine-readable author provided. Ub assumed (based on copyright claims). [GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html), CC-BY-SA-3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/) undefined CC BY-SA 2.5-2.0-1.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.5-2.0-1.0)%5D, undefined

Xalbador – heriotzaren urteurrena

Erramun Martikorena, (jatorrizkoa, Xabier Letek)

 

 

Xalbadorren bizitzako pasarterik ezagunena:

 

Xalbador ‘Munduko bertso finalean’, Euskaltzaindiak antolatua, 1967

Horra hemen final horren Hª:
Info. iturria: http://bdb.bertsozale.eus/web/aldizkakoa/view/bertsolari-txapelketa-nagusia-6.-1967

Uztapide, beste finalistaren narrazioa:

“Nik kantatu nuan nire agurra, eta Xalbador hasten da kantatzen eta ez zioten uzten. Gizon bat bazegoan han aurrean exerita; gure aurrean alegia. Hura hankan gainean jarri ta atzera begira bueltatu zanean, hartxek egin zuan bakea. Lehen ere behin edo behin egina izango da hura horrenbeste, eta orduan ere bazan haren beharra. Gozoa jarri zan hura! Lehoia bezala jiratu zan, eta atzaparrekin ere helduko zien txistu jotzen ari ziran haiei, ondoan eduki balitu. Merezi du jartzea horren izena, ez dakit berari gustatuko zaion baina. Joakin Zubiria da hori, hango bakeak egiten hasi zana. Orduan ixilaldi bat egin zan, eta hartaz baliatu zan Xalbador kantatzen asteko:

Anai-arrebak, ez, otoi, pentsa
neure gustura nagonik,
poz gehiago izango nuen
albotik beha egonik;
zuek ezpazerate kontentu
errua ez daukat, ez, nik…

“Jendea txaloka hasi zan orduan. Bazan garaia! Ezin segitu izan zuan Xalbadorrek. Bi pusketan kantatu zuan. Jendea ixildu zanean, honela bukatu zuan:

…zuek ezpazerate kontentu
errua ez daukat, ez, nik,
txistuak jo dituzute bainan
maite zaituztet orainik!

“Lehen txistuak bezala, txaloak ziran orduan. Nolakoak gainera! Jendea zertara hasten dan izaten da. Txistu-soinu handiak Anoetako pilota-lekuan, eta jendea Xalbadorren bertso horrek jarri zuan txaloka. Bertso ederra zan, izan ere, hura. Gero ere egun hartako bertsorik onentzat juzgatu zuten bertso hura.

“Xalbadorrek negar egiten zuan, eta ez da gutxiagotarako, izan ere. Txistuka ari zan jendea bertso batekin txaloka jartzen duan gizonak badauzka merituak. Ez dago hari zertan txistu jorik.

“Geroztik ez da txapelketarik egin, eta alde batera ez egitea ere hobe, ala ibiltzekotan; batean txistua, bestean ujua, beti bazan zerbait eta.”