Xalbador – heriotzaren urteurrena

Erramun Martikorena, (jatorrizkoa, Xabier Letek)

 

 

Xalbadorren bizitzako pasarterik ezagunena:

 

Xalbador ‘Munduko bertso finalean’, Euskaltzaindiak antolatua, 1967

Horra hemen final horren Hª:
Info. iturria: http://bdb.bertsozale.eus/web/aldizkakoa/view/bertsolari-txapelketa-nagusia-6.-1967

Uztapide, beste finalistaren narrazioa:

“Nik kantatu nuan nire agurra, eta Xalbador hasten da kantatzen eta ez zioten uzten. Gizon bat bazegoan han aurrean exerita; gure aurrean alegia. Hura hankan gainean jarri ta atzera begira bueltatu zanean, hartxek egin zuan bakea. Lehen ere behin edo behin egina izango da hura horrenbeste, eta orduan ere bazan haren beharra. Gozoa jarri zan hura! Lehoia bezala jiratu zan, eta atzaparrekin ere helduko zien txistu jotzen ari ziran haiei, ondoan eduki balitu. Merezi du jartzea horren izena, ez dakit berari gustatuko zaion baina. Joakin Zubiria da hori, hango bakeak egiten hasi zana. Orduan ixilaldi bat egin zan, eta hartaz baliatu zan Xalbador kantatzen asteko:

Anai-arrebak, ez, otoi, pentsa
neure gustura nagonik,
poz gehiago izango nuen
albotik beha egonik;
zuek ezpazerate kontentu
errua ez daukat, ez, nik…

“Jendea txaloka hasi zan orduan. Bazan garaia! Ezin segitu izan zuan Xalbadorrek. Bi pusketan kantatu zuan. Jendea ixildu zanean, honela bukatu zuan:

…zuek ezpazerate kontentu
errua ez daukat, ez, nik,
txistuak jo dituzute bainan
maite zaituztet orainik!

“Lehen txistuak bezala, txaloak ziran orduan. Nolakoak gainera! Jendea zertara hasten dan izaten da. Txistu-soinu handiak Anoetako pilota-lekuan, eta jendea Xalbadorren bertso horrek jarri zuan txaloka. Bertso ederra zan, izan ere, hura. Gero ere egun hartako bertsorik onentzat juzgatu zuten bertso hura.

“Xalbadorrek negar egiten zuan, eta ez da gutxiagotarako, izan ere. Txistuka ari zan jendea bertso batekin txaloka jartzen duan gizonak badauzka merituak. Ez dago hari zertan txistu jorik.

“Geroztik ez da txapelketarik egin, eta alde batera ez egitea ere hobe, ala ibiltzekotan; batean txistua, bestean ujua, beti bazan zerbait eta.”

Advertisements

Orbelak airez aire

ORBELAK AIREZ AIR

«HIRU TRUKU»
HIRU TRUKU
NUEVOS MEDIOS, 1994

 

Orbelak airez aire

ifartxo dultzia

landamintz ederretik

doian errekia.

 

Hantxe topatu neban

Birjiña Andria

ebala orraztuten

buruko ulia.

 

Etzala ulia ze

ezpazan urria

ulondo bakotxeko

zerion perlia.

 

Ifini bihar jako

uleorri zintia

ehun duket kosta dala

Madrilen kania.

 

Nor izango ete da

harexen eulia?

Maria Madalena

aprostuladea.

 

Nor izango ete da

aren joskillia

Errege Don Filipen

alaba lindia.

 

Hitzak eta musika: Herrikoiak

Iturria: Labayru Ikastegiko Artxiboa. Lekukoa: Bizenta Urrutxurtu, Zeanuri. Biltzailea: Itziar Gallastegi eta Karmen Oteiza. 1982.

Ahotsak.eus

Juanita Uribe - Ahotsak.eus
Juanita Uribe – Ahotsak.eus

Batzuetan ikasleok ez duzue betetzen ahozkotasunari eskaintzen diogun denbora. Horrelakoetan, irakasleak gehiegi hitz egiteko joerari aurre egiteko, pertsona zaharren kontakizunak entzungo ditugu.

Ahotsak.eus horretan di-da bilaketa bat egin eta ‘Uribe’ idatzi dut ea Uribe-kostako lekukotasunik topatzen nuen. Juanita Uriberen, Leintz aldeko emakumearen, testigantza topatu dut: http://www.ahotsak.eus/eskoriatza/pasarteak/esk-029-003/

Zein egiten zaizu, euskalkien artean, ulertzeko zailena?

http://www.ahotsak.eus/urrustoi-larrabile/pasarteak/ula-002-009/