Maitasunez hil

Gure testu liburuan Ez dok amairu taldea aipatzen da. Talde horretakoak ziren, esate baterako: Xabier Lete, Lourdes Iriondo, Benito Lertxundi, Mikel Laboa, Joxan Artze

Horra Xabier Leteren abesti bat, Antton Valverderen ahotik:

Advertisements

Euskararen jatorria:

  • LeireOsabak beherago agertzen den bideoari buruz hau idatzi du:

Hizkuntzak komunikatzeko ezinbestekoak diren tresna baliotsuak ditugu, eta milaka dauden arren, eta askok besteekiko antzik ez duten arren, guztiek dute antzinakotasuna, lengoaiaren sorrerarekin loturik dagoena. Izan ere, hizkuntza europarrak bi taldetan bereizten dira: batetik, indoeuroparrak (erromanikoak, eslaboak, baltikokoak, zeltikoak…) eta bestetik, fino-ugriarrak. Bi talde hauetatik at, euskara dago, euskaldunon hizkuntza.

Gaur egun, euskara munduko hizkuntza osasuntsuen artean dago, batzutan kontrakoa pentsatzen den arren euskara da euskaldunon hizkuntza eta nortasuna. Baina, ba al dakigu euskarak non duen jatorria? Gerta liteke bakarrik eta isolaturik garatu izana gainontzeko hizkuntzekin harremanik izan gabe?

Esan genezake, euskaldunon hizkuntza munduko beste hizkuntzak bezala, sustrai sakonak dauzkala. Horrez gain, hainbat hizkuntzalarik ikerketak egin ostean, nabaria da euskara eta latina elkarren ondoan egon baziren, horrek, euskaran ondorioak utzi ditu. Esaterako, latineko hainbat hitz, euskaratik moldaturiko hitzak baitira. Baina, hala ere, benetan, euskararen jatorria beti misterio bat izan da eta izaten jarraituko da.

Beste hizkuntzalari batzuek, ordea, diote aurreko teoria hori baztertu egin behar dela. Beraz, gai honen inguruan nabari da, ezjakintasuna dagoela; hau da, euskararen jatorriari buruz,teoria asko daude batean oinarritzen dela nahiz eta batzuen artean antzekotasunak ikusi diren.

Baina, aipatzekoa da, argi geratu dela, hizkuntza bat ez dela zertan sortu beste hizkuntza batetik, baizik eta aurretik dagoen egoera batetik sortzen dela. Ikerlariek, honekin esan nahi dutena da, hizkuntzak bertako gizakiek bizimoduaren eta komunikazioaren arabera sortzen zituztela.

Bestalde, gehienetan, hizkuntza bat erabiltzen ez bada, galdu egiten da, baztertuz. Horrez gain, mundu osoan zehar, badaude 130 hizkuntza isolatu inguru. Hizkuntza isolatuak, senide hizkuntzarik ez duten hizkuntzak dira; hots, arbaso eta oinarri bereko beste hizkuntzak desagertuz joan direla. Euskara hizkuntza isolatuetan ezagunenetariko bat da, bere familiatik bizirik irtendako bakarra, alegia.

Laburbilduz, euskararen jatorria beti ezkutuan egon da, gaur egun ere, ezkutuak dihardu eta urteak aurrera egin ahala ez dakigu ezagutzeko aukerarik izango dugun edo ez. Dena den, iritzi eta kontakizun ezberdinak daude euskararen historia eta jatorriaren inguruan. Zerbaiten ezagutzarik ez badugu eta lortzeko zaila bada, mitoetan oinarritzeko joera dugu gizakiok. Beraz, euskararen historiaren inguruko hainbat ezagutza mitoak baino ez dira.

Ildo beretik, oso garrantzitsua da euskaldunok euskararen jatorriari eta historiari buruz aztertzen jarraitzea, baina ez euskaldunon hizkuntza baino ez delako, baizik eta, euskararen ezagutzek beste hizkuntzetara hainbat ate zabal ditzakeelako.

Nire aburuz, euskara indartuz aritu beharko ginateke egunez egun. Hasieran aipatu dudan bezala, euskara euskaldunon nortasuna da eta historia luze bat du gainean. Gainera, hain hizkuntza zaharrak mantentzea altxor bat gordetzearen antzekoa da eta bizitzan zehar milaka ate irekitzeko giltza ere izan daiteke. Beraz, zaindu eta maitatu beharra daukagu gure hizkuntza zahar hau, munduaren aurrean zabaldu.

Urte berrian – Interneten lehen hitza euskaraz

Interneten lehen hitza euskaraz –

Interneten dauden hainbat zerbitzuk zure datuak batzen dituzte. Onerako zein txarrerako. Esaten dute enpresa batzuek zutaz gehiago dakitela zure pertsona hurbilenek baino. Poltsikoan duzun txoritxo horrek zutaz dena esaten die konpainia handiei eta horiek badakite datu horiekin zer egin.

Hori jakinda, duela urte batzuk kanpaina bat egin zen euskal blogosferan, besteak beste, euskaldunak euskaldun bezala agertzeko interneten. Euskaldun guztiok euskara ez den beste hizkuntza batean jardungo bagina beti interneten, sarean ez ginateke existituko. Konpainia handi horiek gutaz paso egingo lukete. (Egun, euskaldunok jende multzo txikia izanda, enpresa askoren guganako interesa ere txikia dela ematen du).

Kanpainari Lehen hitza euskaraz izena jarri zioten. Nabigatzailea, bilatzailea, Interneten gehien erabiltzen ditugun zerbitzuak, gure gailuak, euskaraz konfiguratzera animatu nahi gaituzte kanpaina horrekin.

Urte berriko eginbehakoen zerrendarako; aurten interneten euskaldunago:

Interneten lehen hitza euskaraz

Interneten lehen hitza euskaraz
Firefox euskaraz erabiltzen dugunok badugu instalatzeko gehigarririk. Xuxen eta Euskalbar ezinbestekoak dira.
Interneten lehen hitza euskaraz
Chrome nabigatzailea ezin da euskaraz erabili. Hala eta guztiz ere erabili nahi baduzu eta euskaldun bezala Interneten agertu, ‘Lehen hitza euskaraz‘ gehigarria erabili ahal duzu.
Interneten lehen hitza euskaraz
Chrome nabigatzailean Euskalbar gehigarria ezarri daiteke. Dena den, oraingoz, 2018. urtearen hasiera horretan, ez dabil Firefoxen bezain txukun. Norberak lehenetsitako ezarpenak ez dira gordetzen.
Interneten lehen hitza euskaraz

WhatsApp eta Telegram euskaraz erabiltzen dutenentzat

Iaz, negoziazio gogor pare baten[1][2] ostean, ikasle batzuek erabaki zenuten sare sozialetan beti euskaraz aritzea. Noiz edo noiz pantaila-argazkiren bat bidaltzen diozue irakasleari lagunarteko hizkera ere zein ondo lantzen duzuen erakusteko eta notan merezitako saria jasotzeko.

[1]https://harpausoak.wordpress.com/2016/12/17/negoziazioa/

[2]https://harpausoak.wordpress.com/2016/12/19/negoziazio_2/

Aurten, imajinatzen dut, zuetako askok erabakiko duzu telefonoko teklatua euskaraz jartzea:

https://librezale.eus/2017/02/20/anysoft-keyboard-euskaraz-kalean/

Teklatua euskaraz jarrita euskaraz idaztea errazagoa da.