Xalbador – heriotzaren urteurrena

Erramun Martikorena, (jatorrizkoa, Xabier Letek)

 

 

Xalbadorren bizitzako pasarterik ezagunena:

 

Xalbador ‘Munduko bertso finalean’, Euskaltzaindiak antolatua, 1967

Horra hemen final horren Hª:
Info. iturria: http://bdb.bertsozale.eus/web/aldizkakoa/view/bertsolari-txapelketa-nagusia-6.-1967

Uztapide, beste finalistaren narrazioa:

“Nik kantatu nuan nire agurra, eta Xalbador hasten da kantatzen eta ez zioten uzten. Gizon bat bazegoan han aurrean exerita; gure aurrean alegia. Hura hankan gainean jarri ta atzera begira bueltatu zanean, hartxek egin zuan bakea. Lehen ere behin edo behin egina izango da hura horrenbeste, eta orduan ere bazan haren beharra. Gozoa jarri zan hura! Lehoia bezala jiratu zan, eta atzaparrekin ere helduko zien txistu jotzen ari ziran haiei, ondoan eduki balitu. Merezi du jartzea horren izena, ez dakit berari gustatuko zaion baina. Joakin Zubiria da hori, hango bakeak egiten hasi zana. Orduan ixilaldi bat egin zan, eta hartaz baliatu zan Xalbador kantatzen asteko:

Anai-arrebak, ez, otoi, pentsa
neure gustura nagonik,
poz gehiago izango nuen
albotik beha egonik;
zuek ezpazerate kontentu
errua ez daukat, ez, nik…

“Jendea txaloka hasi zan orduan. Bazan garaia! Ezin segitu izan zuan Xalbadorrek. Bi pusketan kantatu zuan. Jendea ixildu zanean, honela bukatu zuan:

…zuek ezpazerate kontentu
errua ez daukat, ez, nik,
txistuak jo dituzute bainan
maite zaituztet orainik!

“Lehen txistuak bezala, txaloak ziran orduan. Nolakoak gainera! Jendea zertara hasten dan izaten da. Txistu-soinu handiak Anoetako pilota-lekuan, eta jendea Xalbadorren bertso horrek jarri zuan txaloka. Bertso ederra zan, izan ere, hura. Gero ere egun hartako bertsorik onentzat juzgatu zuten bertso hura.

“Xalbadorrek negar egiten zuan, eta ez da gutxiagotarako, izan ere. Txistuka ari zan jendea bertso batekin txaloka jartzen duan gizonak badauzka merituak. Ez dago hari zertan txistu jorik.

“Geroztik ez da txapelketarik egin, eta alde batera ez egitea ere hobe, ala ibiltzekotan; batean txistua, bestean ujua, beti bazan zerbait eta.”

Advertisements

Orbelak airez aire

ORBELAK AIREZ AIR

«HIRU TRUKU»
HIRU TRUKU
NUEVOS MEDIOS, 1994

 

Orbelak airez aire

ifartxo dultzia

landamintz ederretik

doian errekia.

 

Hantxe topatu neban

Birjiña Andria

ebala orraztuten

buruko ulia.

 

Etzala ulia ze

ezpazan urria

ulondo bakotxeko

zerion perlia.

 

Ifini bihar jako

uleorri zintia

ehun duket kosta dala

Madrilen kania.

 

Nor izango ete da

harexen eulia?

Maria Madalena

aprostuladea.

 

Nor izango ete da

aren joskillia

Errege Don Filipen

alaba lindia.

 

Hitzak eta musika: Herrikoiak

Iturria: Labayru Ikastegiko Artxiboa. Lekukoa: Bizenta Urrutxurtu, Zeanuri. Biltzailea: Itziar Gallastegi eta Karmen Oteiza. 1982.

Lehen hitza euskaraz

 

Ikasle hori,

agian ailegatu zaizu kanpaina honen berri:

Ordenagailu, telefono eta tabletetan euskara erabiltzea ez da zaila. Gailu batzuk, sistema eragile batzuk, oso erraz konfiguratu daitezke euskaraz.

  • Telefono marka batzuek ezarrita daukaten hizkuntzen zerrendan euskara ere eskaintzen dute. Erosi baino lehenago interneten hori ere begiratzea ez da zaila.

Edozein telefonotan, besterik ezean, teklatua euskaraz jar daiteke. Telefonoa hizkuntza batean ezarriko dugu baina idazterakoan teklatuak hainbat hizkuntza-pakete izan ditzake batera. Hizkuntza batean baino gehiagotan ere jar daiteke teklatua.

Honako aplikazio hau, Software libre zintzoaz egina dago eta edozein telefonotan instalatu daiteke AnySoftKeyboard:

Xuxen zuzentzaile ortografikoarekin batera topatuko duzu AnySoftKeyboard hori. (#Datraolat izeneko beste aplikazio bat ere badauka barruan. Esate baterako Twitterren horrelako gauzak idazteko: @aaronabadek esan du, eta ez @aaronabad -ek edo @aaronabad|ek ).

ASK deskargatzeko eta zure telefonoan edo tabletean instalatzeko, horra azalpen testua, oso erraza, (hiru urrats besterik ez):


  • Nabigatzailea:

Euskaldun askok Mozilla Firefox hobesten dugu. Badaude hainbat arrazoi, Xuxen, Euskalbar eta beste hamaika gehigarri, esaterako.  Ehunka gehigarri bikain dauzka Firefoxek eta software librearen nazioarteko komunitateak etengabe sortzen ditu berriak eta hobetzen ditu daudenak.

Hona hemen interneten topatu ditugun zenbat arrazoi Firefox hobesteko:

https://laborategia.eus/firefox-erabili/

https://librezale.eus/2017/04/18/mozilla-firefox-euskal-komunitatearen-nabigatzaile-librea/

  • Ordenagailua eta sistema eragilea:

Android, Windows, Linux… Banaketa gehienak, azken urteotan bai behintzat, badute euskara hizkuntza hautatzeko eskaintza. Windows sistema eragilean partxe bat gehitu behar zaio gaztelaniazko bertsio bati. Linuxen gauzak errazago daude. Linux banaketa bat instalatzerakoan euskara hautatu eta aurrera.

Baina gorago aipatu den kanpainan, nabigatzailea euskaraz erabiltzeari eman zaio lehentasuna.

https://www.lehenhitza.eus/

  • Bulegoko paketeak.

Azken urteotan LibreOffice hobesten dugu interneten euskaraz aritzen garen gehienok.

Ez da zaila LibreOffice euskaraz instalatzea eta erabiltzea. Hobelex hizkuntza zuzentzailea bikaina da eta erraz txerta daiteke.

Azalpenak >>hementxe<<

https://www.lehenhitza.eus/