Hogei artikulu, hogei audio, hogei bideo

Ikasturte hasieran esan genuenean gutxienez 20 artikulu irakurri eta irakurritakoen URL helbidea kopiatu beharko genuela gure aldarrai.wikispaces.com koadernoan, ez zirudien helburu zailegia. “Ikasturtean 30 aste baino gehiago iraungo du, beraz ez du ezta astean bat ere eskatzen”, pentsatuko zuen baten batek.

Igaro dira ikasturteko 20 bat aste eta aldarrai.wikispaces.com horretan askok helburutik urruti.

Hain zaila da zerbait irakurtzea edo entzutea eta URL helbidea gure koadernora kopiatzea?

Bernardo Atxaga – Susmoa lege (audioa)

Apostasia (audioa)

Bakardadea herri txikietan eta hiri handietan (audioa)

Mikroantzerkia (testu + bideoa)

Akatsak zuzentzen (bideoa)

Taldeko liderrak (audioa)

 

 

Advertisements

Euskararen jatorria:

  • LeireOsabak beherago agertzen den bideoari buruz hau idatzi du:

Hizkuntzak komunikatzeko ezinbestekoak diren tresna baliotsuak ditugu, eta milaka dauden arren, eta askok besteekiko antzik ez duten arren, guztiek dute antzinakotasuna, lengoaiaren sorrerarekin loturik dagoena. Izan ere, hizkuntza europarrak bi taldetan bereizten dira: batetik, indoeuroparrak (erromanikoak, eslaboak, baltikokoak, zeltikoak…) eta bestetik, fino-ugriarrak. Bi talde hauetatik at, euskara dago, euskaldunon hizkuntza.

Gaur egun, euskara munduko hizkuntza osasuntsuen artean dago, batzutan kontrakoa pentsatzen den arren euskara da euskaldunon hizkuntza eta nortasuna. Baina, ba al dakigu euskarak non duen jatorria? Gerta liteke bakarrik eta isolaturik garatu izana gainontzeko hizkuntzekin harremanik izan gabe?

Esan genezake, euskaldunon hizkuntza munduko beste hizkuntzak bezala, sustrai sakonak dauzkala. Horrez gain, hainbat hizkuntzalarik ikerketak egin ostean, nabaria da euskara eta latina elkarren ondoan egon baziren, horrek, euskaran ondorioak utzi ditu. Esaterako, latineko hainbat hitz, euskaratik moldaturiko hitzak baitira. Baina, hala ere, benetan, euskararen jatorria beti misterio bat izan da eta izaten jarraituko da.

Beste hizkuntzalari batzuek, ordea, diote aurreko teoria hori baztertu egin behar dela. Beraz, gai honen inguruan nabari da, ezjakintasuna dagoela; hau da, euskararen jatorriari buruz,teoria asko daude batean oinarritzen dela nahiz eta batzuen artean antzekotasunak ikusi diren.

Baina, aipatzekoa da, argi geratu dela, hizkuntza bat ez dela zertan sortu beste hizkuntza batetik, baizik eta aurretik dagoen egoera batetik sortzen dela. Ikerlariek, honekin esan nahi dutena da, hizkuntzak bertako gizakiek bizimoduaren eta komunikazioaren arabera sortzen zituztela.

Bestalde, gehienetan, hizkuntza bat erabiltzen ez bada, galdu egiten da, baztertuz. Horrez gain, mundu osoan zehar, badaude 130 hizkuntza isolatu inguru. Hizkuntza isolatuak, senide hizkuntzarik ez duten hizkuntzak dira; hots, arbaso eta oinarri bereko beste hizkuntzak desagertuz joan direla. Euskara hizkuntza isolatuetan ezagunenetariko bat da, bere familiatik bizirik irtendako bakarra, alegia.

Laburbilduz, euskararen jatorria beti ezkutuan egon da, gaur egun ere, ezkutuak dihardu eta urteak aurrera egin ahala ez dakigu ezagutzeko aukerarik izango dugun edo ez. Dena den, iritzi eta kontakizun ezberdinak daude euskararen historia eta jatorriaren inguruan. Zerbaiten ezagutzarik ez badugu eta lortzeko zaila bada, mitoetan oinarritzeko joera dugu gizakiok. Beraz, euskararen historiaren inguruko hainbat ezagutza mitoak baino ez dira.

Ildo beretik, oso garrantzitsua da euskaldunok euskararen jatorriari eta historiari buruz aztertzen jarraitzea, baina ez euskaldunon hizkuntza baino ez delako, baizik eta, euskararen ezagutzek beste hizkuntzetara hainbat ate zabal ditzakeelako.

Nire aburuz, euskara indartuz aritu beharko ginateke egunez egun. Hasieran aipatu dudan bezala, euskara euskaldunon nortasuna da eta historia luze bat du gainean. Gainera, hain hizkuntza zaharrak mantentzea altxor bat gordetzearen antzekoa da eta bizitzan zehar milaka ate irekitzeko giltza ere izan daiteke. Beraz, zaindu eta maitatu beharra daukagu gure hizkuntza zahar hau, munduaren aurrean zabaldu.

A ereduko ikasleentzako idazteko proposamena

Egin ezazu animalia baten deskripzioa.

Ez esan zein animalia den. Irakurleak asmatu beharko du.

Adibideak.

Ea asmatzen duzuen nik deskribatuko dudan animalia zein den. Animalia hau ez da uretakoa, lehorrekoa da. Lau hanka ditu eta badaki ondo igeri egiten. Izan ere, uretan egoten da lehorrean baino denbora gehiago. Oso astuna eta indartsua da. Esaten dute gizakientzat Afrikako animaliarik arriskutsuena dela. Europarrek lehen aldiz ikusi zutenean zaldi arraro bat zela pentsatu zuten eta “uretako zaldia” edo antzeko izena jarri zioten. Guregandik hurbil ikustea ez da erraza, Afrikako animalia delako baina Kantabrian, Cabarcenon, badaude ale batzuk. Zein da?

Nik deskribatuko dudan animalia dagoeneko ez da existitzen. XVII. mendean desagertu zela uste da. Hegazti handi-handia zen. Oso-oso otzana eta harrapatzeko erraza zen horregatik Europatik joan ziren lehen konkistatzaileek, bere hizkuntzan, hegazti honi “tontoa” deitu zioten. Harrapatu eta jan zituzten zeuden hegazti guztiak eta haien arrautzak. Gaur egun eskeletoak eta animalia disekatuak, lastoztatuak, besterik ez dira geratzen.

Argazkigilea: Shyamal (Norberak egina) [CC BY-SA 3.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)%5D, undefined

Gure ikaskide batek eraman du urtarrileko ZuZeu.eus GAZTEA saria

Aurreko batean, azaroan, Ainhoa geratu zen finalisten artean. (30 idazlan aurkeztu ziren azaroan ZuZeu.eus GAZTEA atalean eta saria eman zutenean Ainhoa onenen artean nabarmendu zuten).

Oraingoan Anek lehiakide gutxiago izan ditu urtarrilean, baina horrek ez dio meriturik kenduko. Zorionak Ane!

Argazkigilea: Camdiluv ♥ from Concepción, CHILE – Colours, CC BY-SA 2.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=19871961

 

Garbitegiarena

Aurreko astean Blender aplikazioaz egindako garbitegiaren film laburra ikusi genuen. Protagonistek Victor eta Frank zuten izena…

Kasualitatez aurreko urtean Erein argitaletxeak Viktor E. Frankl idazla austriarraren liburu bat argitaratu zuen: Gizakia zentzu bila.

Kasualitatez, baita ere, aurten badaukat ikasle bat Viktor E. Frankl eta beste judu askoren istorioak sinesten ez dituenik. Viktor E. Frankl Auschwitz eta Dachauko kontzentrazio esparruetan eduki zuten preso judua izateagatik. Urte haietako lekukotasuna Psikologo bat kontzentrazio-esparruetan (1955) liburuan idatzita utzi zuen.

Baina gure ikasle batek Holokaustoaren kontu horietan kontakizunaren puzte handiak, aho-gehiegikeriak eta gezur asko urtetan ibili direla pentsatzen du. Historia irabazleek kontatzen dutela eta II. Mundu Gerra irabazi zutenek nazien kontrako gezur asko asmatu omen zituzten. Holokaustoaren handiena.

Hori horrela balitz, Mendebaldeko historiografia guztia gezur handi bat besterik ez litzateke izango… Zuk zer uste duzu? Sinets daitezke bertsio ofizialak? Badago nahikoa frogarik Holokaustoa benetan gauzatu zela sinesteko? Azpian agertzen den eta antzeko milaka dokumentu antolaketa hutsa izan daitezke? Nola interpretatu datuak?